"โรคสะเก็ดเงิน" ไม่ใช่แค่โรคทางผิวหนัง!



สะเก็ดเงินคืออะไร?


สะเก็ดเงิน คือ โรคเรื้อรังชนิดหนึ่ง เกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย ส่วนนึงเกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรมร่วมกับการกระตุ้นจากปัจจัยภายนอก ทำให้ผิวหนังเกิดการแบ่งตัวรวดเร็วกว่าผิวหนังปกติ เกิดเป็นผื่นหนาตามลำตัว แขนขา หรือหนังศีรษะ


ขอบคุณภาพจาก https://professorramos.blog


สะเก็ดเงินพบได้ประมาณ 1-3 คน ต่อประชากร 100 คน หรือ 1-3% พบได้พอๆกันทั้งเพศหญิงและชาย ได้ทุกช่วงอายุ รวมทั้งพบในเด็กได้ อายุที่พบมากคือช่วง 20-30 ปี และ 50-60 ปี



ถ้ามีผื่นตามตัวบ่อยๆ เราเป็นสะเก็ดเงินหรือเปล่านะ?


อาการที่แสดง คือ ผื่นจะเป็นสะเก็ดหนาสีเงินที่ผิวหนังได้ทุกบริเวณ ลำตัว แขน ขา ข้อศอก บั้นท้าย รวมทั้งหนังศีรษะ หรืออวัยวะเพศ ทั้งนี้ยังสามารถแสดงอาการที่เล็บมือ เล็บเท้า รวมทั้งข้ออักเสบร่วมด้วยได้ ความรุนแรงก็แตกต่างกันในแต่ละบุคคล รวมทั้งแบ่งย่อยได้อีกหลายชนิด เช่น ชนิดตุ่มหนองชนิดแดงทั้งร่างกาย ชนิดเม็ดผื่นเล็ก ชนิดที่มือ เท้า


ขอบคุณภาพจาก Dermatology Essentials Jean L. Bolognia



ผื่นคล้ายแบบนี้เลย!! จะเป็นสะเก็ดเงินหรือเปล่า? เจาะเลือดตรวจได้ไหมคะ?


การวินิจฉัยโรคสะเก็ดเงิน ส่วนใหญ่แพทย์จะดูจากลักษณะของผื่นที่เข้าได้ร่วมกับมีอาการเป็นๆหายๆสักระยะหนึ่ง หลักเดือนหรือปี รวมทั้งถ้ามีผื่นที่ศีรษะและความผิดปกติของเล็บหรือข้อก็จะช่วยในการวินิจฉัยได้

ไม่สามารถเจาะเลือดเพื่อวินิจฉัยได้ แต่ถ้าหากสงสัยโรคสะเก็ดเงินแยกกับโรคอื่นที่มีสะเก็ดไม่ได้ จะใช้วิธีตัดชิ้นเนื้อส่งตรวจทางพยาธิวิทยาถ้าจำเป็น หากสงสัยแนะนำพบแพทย์ผิวหนังเพื่อช่วยในการวินิจฉัย


ขอบคุณภาพจาก https://www.pathologyoutlines.com/topic/skinnontumorpsoriasis.html



ขอบคุณภาพจาก https://www.mayoclinic.org/tests- procedures/skin-biopsy/about/pac-20384634



ถ้าเป็นสะเก็ดเงินอันตรายมากไหมคะ? มีโรคแทรกซ้อนได้หรือเปล่าคะ? เครียดมากเลยค่ะ


ผู้ป่วยโรคสะเก็ดเงินสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างเป็นปกติ ถ้าดูแลตัวเองโดยการควบคุมตัวกระตุ้นภายนอก เช่น การดื่มแอลกอฮอล์ การสูบบุหรี่ ความเครียด ยาบางชนิด การแกะเกา ร่วมกับเข้ารับการรักษาก็มักสามารถควบคุมผื่นอักเสบได้




ภาวะแทรกซ้อนที่มาพร้อมกับสะเก็ดเงินที่พบบ่อยคือโรคข้ออักเสบ โรคทางเมตาบอลิซึ่ม เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคอ้วน แต่ถ้าผู้ป่วยมีการเตรียมตัวร่วมกับเข้ารับการรักษาก็สามารถป้องกันและควบคุมโรคเหล่านี้ได้ค่ะ


ขอบคุณภาพจาก Dermatology Essentials Jean L. Bolognia



ตั้งครรภ์ได้หรือเปล่า? แล้วลูกจะเป็นเหมือนกันไหมคะ?


การตั้งครรภ์ก็สามารถทำได้ปกติ เพียงแต่ควรปรึกษาแพทย์ก่อนการตั้งครรภ์ เนื่องจากยากินรักษาสะเก็ดเงินบางชนิดต้องคุมกำเนิด จึงต้องหยุดสักพักก่อนการตั้งครรภ์ รวมทั้งการตั้งครรภ์ก็จะมีการหลั่งของฮอร์โมนมากขึ้นซึ่งอาจส่งผลถึงความรุนแรงของโรค เช่น บางคนอาการลดลง บางคนมากขึ้นได้




สะเก็ดเงินเป็นโรคติดต่อไหมคะ?


สะเก็ดเงินไม่ใช่โรคติดต่อทางการสัมผัส หรือระบบทางเดินหายใจ แต่การถ่ายทอดทางพันธุกรรมเป็นไปได้ขึ้นอยู่กับสมาชิกในครอบครัวที่เป็น เช่น ถ้าทั้งบิดาและมารดาเป็น บุตรมีโอกาส 40-50% ถ้ามีบิดาหรือมารดาคนใดคนหนึ่งเป็น โอกาสเหลือ 6-10%

1 ใน 3 ของผู้ป่วยมีคนในครอบครัวคนใดคนหนึ่งเป็นสะเก็ดเงิน อย่างไรก็ตามผู้ป่วยบางคนก็ไม่พบประวัติสะเก็ดเงินในครอบครัว


อยากจะรักษาโรคสะเก็ดเงินให้หายขาดได้ไหมคะ?


ปัจจุบันยาสะเก็ดเงินทั้งยาทา ยากิน หรือยาฉีด ก็มีหลากหลายและมีประสิทธิภาพ แต่ยังไม่มียาตัวไหนรักษาโรคสะเก็ดเงินให้หายขาดได้100% การรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรง ปริมาณผื่นที่เป็น และชนิดของสะเก็ดเงินที่เป็นประกอบกันค่ะ


1.ยาทาลดการอักเสบแบบมีสเตียรอยด์และชนิดที่ไม่มีสเตียรอยด์

เช่น กลุ่มวิตามินดี กลุ่มน้ำมันดิน หรือกลุ่ม calcinulin inhibitor เป็นต้น สามารถใช้ควบคู่กันในการรักษา ทาบริเวณที่มีผื่น บางสถานพยาบาลมีแบบเป็นยาสระผมและแบบชนิดฟอกตัว ยาเหล่านี้จะช่วยลดความหนาและการอักเสบของผื่นได้

ยาทาก็มีทั้งข้อดีและข้อควรระวังหากใช้เป็นเวลานาน ดังนั้นการใช้ยาที่ถูกวิธีภายใต้การควบคุม การดูแลของแพทย์ ก็จะให้ผลลัพธ์ในการรักษาที่ดีได้ค่ะ




2.ยาชนิดรับประทาน

เหมาะกับผู้ที่มีอาการรุนแรงขึ้น มีผื่นหลายตำแหน่ง ใช้ยาทายังควบคุมผื่นไม่ได้ มักจะเป็นยากดภูมิคุ้มกัน มีหลายชนิด ดังนั้นจึงต้องปรึกษาข้อดีข้อเสียกับแพทย์ผิวหนังก่อน ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวหรือมียาประจำอาจมีข้อห้ามในการใช้ยากดภูมิรวมทั้งต้องเจาะเลือดและเอ็กซเรย์ปอดก่อนได้รับยาบางชนิด ต้องคุมกำเนิดทั้งผู้ป่วยหญิงและชาย




3.การฉายแสงอาทิตย์เทียม

ก็เป็นหนึ่งในวิธีรักษาที่ได้ผลดีและผลข้างเคียงน้อย แต่ข้อจำกัด คือ โรงพยาบาลที่ให้บริการมีน้อยและต้องไปฉายอาทิตย์ละอย่างน้อย 2-3 วันติดกันอย่างน้อย 3-6 เดือนจึงจะเห็นผลดี



4.ยาฉีด biologic

เป็นยาต้านการอักเสบชนิดที่เจาะจงมากขึ้น ทำให้การรักษาได้ผลค่อนข้างดีมาก ผื่นยุบได้ถึง 90-100% ผลข้างเคียงไม่มากนักแต่ก็ต้องตรวจเลือดและเอ็กซเรย์ปอดก่อนรับยา

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันยายังมีราคาค่อนข้างสูง แต่ถ้าเทียบกับประสิทธิภาพที่ดี ผลข้างเคียงน้อยก็คุ้มค่าในผู้ป่วยที่มีอาการมาก จึงแนะนำให้ปรึกษาแพทย์ผิวหนังถึงข้อดี ข้อเสีย และข้อบ่งชี้ในการได้รับยาชนิดนี้ค่ะ





สะเก็ดเงินไม่ใช่แค่โรคทางผิวหนัง


ปัจจุบันมีการศึกษาพบว่าโรคสะเก็ดเงินมีความเกี่ยวข้องกับโรคที่มีการอักเสบอื่นๆ เช่น crohn disease, psoriasis arthritis รวมทั้ง metabolic syndrome เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคอ้วน โรคเบาหวาน โรคหัวใจ ไขมันโลหิตสูง เป็นต้น ทั้งนี้ภาวะทางจิตใจ เช่น ความเครียด และโรควิตกกังวล ซึมเศร้า ขาดความมั่นใจ หลีกเลี่ยงสังคมก็พบได้บ่อย ผู้ป่วยโรคสะเก็ดเงินมีความเป็นไปได้สูงที่จะดื่มเหล้าและสูบบุหรี่มากขึ้น

ดังนั้นจะเห็นได้ว่าสะเก็ดเงินไม่ใช่โรคผิวหนังเท่านั้น มีความเชื่อมโยงกับโรคอื่นๆรวมทั้งสภาพจิตใจของผู้ป่วยอีกด้วย ซึ่งไม่ควรมองข้าม ทั้งนี้การรักษาจึงควรเป็นแบบองค์รวมเพื่อควบคุมอาการทั้งทางผิวหนัง ระบบเมตตาบอลิก และสภาพจิตใจรวมกัน


หวังว่าบทความนี้น่าจะช่วยให้ผู้ป่วยโรคสะเก็ดเงินรวมทั้งผู้คนรอบข้างตัวผู้ป่วยเข้าใจในโรคนี้กันมากขึ้นนะคะ เราสามารถอยู่ร่วมกับโรคนี้ได้อย่างปกติสุขควบคู่ไปกับการรักษาที่ถูกต้องและปลอดภัยค่ะ




พญ. อภิญญา โพธิพันธุ์ (หมอนิ้ง) แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคผิวหนังและความงาม